Een overlijden wordt nooit gewoon.

Soms kunnen de korte periodes waarin gasten in het hospice komen te overlijden je raken en confronteren met ongrijpbare gevoelens. Het blijft iets dat niet alleen in gedachten, emoties en gevoelens aanwezig is, maar ook in de energie die je uitstraalt en opvangt.

Na een overlijden is er meestal een dag ‘rust’ waarin de kamer wordt voorbereid op de volgende persoon die zal komen te sterven. Ook dan kunnen zich binnen één week meerdere sterfgevallen voordoen op dezelfde kamer. Het is oké, het hoort bij het proces, en het wordt met respect behandeld. Deze ervaringen blijven bijzonder, keer op keer opnieuw.

Ook voor jou en mij als zorgverleners vinden afscheidsrituelen hun plaats. Ze bieden ruimte voor verwerking en verbondenheid, niet alleen voor de stervenden en hun naasten, maar ook voor jezelf. Het belang hiervan heb ik zelf ook ontdekt: in mijn privéleven heb ik bijvoorbeeld een ritueel ontwikkeld waarbij ik een kaarsje aansteek bij een overlijden in het hospice. Het moment om stil te staan bij de overledene, te bedanken voor wat hij of zij betekend heeft, en liefde en kracht vanuit mijn hart naar de achtergebleven naasten te sturen.

Ook reageer ik op het online berichtje dat altijd volgt in het verpleegkundig team na een overlijden door een symbolisch ….. te plaatsen. Het zijn de kleine, maar belangrijke dingen die maken dat je als zorgverlener het werk en de overgang van de ziel kunt blijven dragen. Het gaat om het erkennen van het proces en het respectvol omgaan met dat wat is gebeurd.

Als zorgverlener herken je dit wellicht ook wanneer je intramuraal werkt en regelmatig geconfronteerd wordt met overlijdens, of op andere manieren betrokken bent bij het sterfbed.

Ik ben benieuwd hoe jij dit ervaart. Heb je ook eigen afscheidsrituelen ontwikkeld?