Na 58 jaar huwelijk mocht ik zijn trouwring afdoen. Mijn eerste ervaring met een overlijden in het hospice heb ik nu ook mogen beleven.

Na twee maanden in het hospice te hebben gewerkt, was daar dan mijn eerste overlijden om van dichtbij te ervaren, op zondagochtend. Mijn nachtdienstcollega had al een liefdevolle en mooie zorg op zich genomen voor de stervende en diens familie, die om beurten waakten. Vanuit rust mocht ik dit overnemen. De stervende bleef er rustig uitzien, met het begin van de nacht wat midazolam subcutaan toegediend om het bewustzijn te verlagen en de zichtbare onrust te verminderen, wat een gewenst resultaat gaf. De familie belde dat er wat meer benauwdheid was en dat het ademen ‘zwaarder’ werd. Na goed overleg met elkaar is ervoor gekozen nog wat morfine toe te dienen om de benauwdheid te verlichten. Binnen een halfuur na toediening overleed deze man, in het bijzijn van zijn vele liefdevolle familie. Ik heb nog uitgelegd dat hij niet aan de morfine is overleden, maar dat zijn lichaam nu meer ontspanning kon ervaren. Dit was ondersteunend bij het overgaan, waarbij de ziel los kon komen van het lichaam, zoals de familie het benoemde.

De gestorvene heb ik nog een uur op zijn zij laten liggen, totdat alle familie was vertrokken en ze hem nog konden zien zoals ze hem vooral zagen: op zijn zijde, met opgetrokken knieën, zijn voorkeurspositie. De airco ging aan, en samen met zijn dochter werd hij op zijn rug geholpen. Een handdoekje onder zijn kin hield het gezicht zo gesloten mogelijk, met een kussen stevig in zijn nek om de mond alvast zo gesloten mogelijk te houden.

Vervolgens werd mij gevraagd of ik zijn trouwring wilde proberen af te doen. Dit ging gelukkig makkelijk. Daarna vroeg men of ik de trouwring wilde overhandigen aan zijn vrouw, die naast het bed zat. Dat raakte me enorm: een trouwring die na 58 jaar gedragen te zijn, nu definitief afging. Met ingehouden tranen mocht ik de trouwring van haar geliefde man in haar handen leggen en haar handen eromheen vouwen.

In vrede en harmonie is de laatste zorg samen met de dochters gegeven, en werd hun vader uitgedragen, waarna de zorg vanuit het hospice ‘afgerond’ was. Vanuit de coördinatoren blijven nog nazorgmomenten mogelijk.

Het afscheid met de trouwring symboliseert niet alleen het einde van een leven, maar ook de diepe verbondenheid die blijft bestaan, ook na het afscheid