Het is zaterdagochtend in het hospice waar ik werk. Een 81-jarige man lag in bed, met de warme overdracht van een uitzendkrachtcollega, met een snelle ademhaling, ogen open en sterk rochelend. Hij was volledig nat van het zweet. Al een tijdje was hij niet meer aanspreekbaar.

Al snel heb ik hem een morfineboost gegeven. De vingertoppen en nagels waren paars/blauw gekleurd. Zijn gezicht was verder ingevallen, de neus spits. Ook waren er wat circulatievlekken rondom de knieën zichtbaar. Zijn dochter heb ik gebeld. Ze vond het fijn dat ik belde en was al onderweg om haar moeder op te halen.

Samen met een zorgvrijwilliger werd hij verzorgd en gewassen. Tijdens het draaien kwam er een flinke golf sputum vrij. Meneer werd in zijn voorkeurspositie op zijn rechterzij gelegd. De ademhaling werd rustiger, de ogen bleven open (dit was al een paar dagen zo), en er was nauwelijks nog een rochelende ademhaling merkbaar. Alleen de pomp met een geringe dosis Morfine druppelde rustig in.

Zijn vrouw, dochter en twee volwassen kleinzonen kregen van mij uitleg over het laatste stukje van de levensfase en de mogelijkheid van verdere, zichtbare veranderingen in zijn ademhaling. Toen er geen vragen meer waren en zijn vrouw en dochter rustig hadden plaatsgenomen naast het sterfbed, ben ik de kamer uitgegaan. Kort daarna, ik denk zo’n 10 tot maximaal 20 minuten later, drukte zijn dochter op de bel. Haar vader was, na enkele Cheyne-Stokes ademhalingen, rustig in hun bijzijn overleden.

Er was natuurlijk verdriet, maar ook rust en dankbaarheid. Ze waren zichtbaar en met kennis over het laatste stukje van de levensfase rustiger naast het sterfbed gaan zitten, zonder zich zorgen te maken over de veranderende ademhaling, de open ogen en het lichte rochelen dat er was.

De eigen huisarts wilde in het weekend ook gebeld worden en is nog gekomen om de familie te condoleren.

En op deze zaterdagochtend had ik nog een overlijden binnen het hospice. Er zat zo’n anderhalf uur tussen. Beide stervenden hadden begeleiding en behandeling nodig. Zorg voor hun dierbaren, die in volle emoties beseffen dat het leven eindigend ging zijn, diende ook gegeven te worden. En dan alle zorg die blijft na het overlijden en de zorg voor de overige gasten. Wat is het dan dankbaar om met fantastische zorgvrijwilligers samen te mogen werken, elkaar op te zoeken, te informeren over hoe het verloopt en wie wat doet.
Grote dank aan alle prachtige vrijwilligers binnen de palliatieve zorg!